แม็คโคร แบ็คโฮ หรือรถอะไร ที่ใช้ในงานรับถมดิน

เครื่องจักรกลขนาดหนักเข้ามามีบทบาทในประเทศไทยอย่างยาวนาน ทั้งในการพาณิชยกรรม อุตสาหกรรม และกิจกรรมอื่น หนึ่งในเครื่องจักรอันใหญ่โตที่คนไทยคุ้นตาก็คือ รถตีนตะขาบที่มีแขนยาว ยืด/หดได้ พร้อมบุ้งกี๋ตักดิน ติดตั้งไว้ทางด้านหน้าตัวรถ นิยมใช้เพื่อตัก โกย เกลี่ย ในงานรับถมดิน รวมถึงใช้ในภารกิจอื่น ด้วยความสามารถอันหลากประโยชน์ของมัน

บ่อยครั้งที่เราได้ยินคำเรียกอย่างคุ้นหูเมื่อกล่าวถึงรถตีนตะขาบเอนกประสงค์นี้ ที่มักถูกใช้เป็นผู้สนับสนุนหลักในงานรับถมดินว่า รถแม็คโคร ซึ่งไม่ถูกต้องและไม่มีคำนี้ในสารบบใดอย่างเป็นทางการ แต่เนื่องจากเป็นการเพี้ยนเสียงอย่างยาวนานหลายสิบปี ก็เป็นที่เข้าใจได้ในทันที ไม่ได้เป็นความบกพร่องร้ายแรงแต่อย่างไร แม้ในปัจจุบันมีการปรับเปลี่ยนเรียกให้ใกล้ความถูกต้องยิ่งขึ้นว่า รถแบ็คโฮ อยู่บ้าง แต่ก็ยังไม่ถูกตรงกับหลักการอีกเช่นกัน

เรามารับรู้การแบ่งประเภทหลักๆของรถกลุ่มนี้ ซึ่งอาจถูกเลือกใช้ในงานรับถมดิน รวมถึงภารกิจอื่น ตามคุณสมบัติอันหลากหลายของ(พวก)มัน

รถขุดดิน (Excavator หรือ Tracked Excavator หรือ Trackhoe) เรามักคุ้นหูกันในคำเรียกว่า รถแม็คโคร หรือ รถแบ็คโฮ กับรถประเภทนี้ที่มีกายภาพหลักๆคือ เป็นรถตีนตะขาบที่ด้านหน้าตัวรถมีอุปกรณ์จ้วงตักลักษณะคล้ายบุ้งกี๋คว่ำ ติดตั้งอยู่ปลายแขนที่ยก ยืด หดได้ ส่วนทางด้านหลังตัวรถไม่มีระบบทำงานใดๆ, ท่อนแขนและบุ้งกี๋สามารถหมุนได้รอบตัว โดยการควบคุมจากห้องคนขับซึ่งหมุนตามไปด้วยกัน วิธีขุดดินเป็นการจ้วง/ตักเข้าหาตัวรถ บางรุ่นอาจมีบุ้งกี๋หงายขนาดยาวที่ปลายแขนสั้น ซึ่งยกขึ้นได้ไม่สูงนัก ติดตั้งเพิ่มเติมทางด้านหน้าของตีนตะขาบก็ได้

รถแบ็คโฮ (Backhoe หรือ Loader Backhoe) หรือ รถหน้าตัก/หลังขุด บ้างก็เรียก รถตักหน้า/ขุดหลัง ส่วนใหญ่มักเป็นรถล้อยาง แต่ก็อาจพบแบบตีนตะขาบได้ในบางรุ่น ด้านหน้ามีแขนสั้นที่ยกขึ้น/ลงได้ ปลายแขนมีบุ้งกี๋หงายขนาดยาวเสมอตัวรถ ส่วนด้านหลังมีอุปกรณ์จ้วงตักลักษณะคล้ายบุ้งกี๋คว่ำ อยู่ปลายแขนยาวที่ยก ยืด หดได้คล้ายท่อนแขนคน หากเลือกใช้รถประเภทนี้ในการรับถมดิน อาจใช้งานได้เอนกประสงค์กว่ารถขุดดินเพียงอย่างเดียว แต่ด้วยการที่อุปกรณ์ทั้งด้านหน้าและหลังล้วนติดตั้งคงที่ ก็อาจทำให้ความคล่องตัวลดลงได้ (ผู้รับถมดินบางรายอาจเรียกรถประเภทนี้ว่า รถ JCB ก็เป็นที่เข้าใจได้เช่นกัน)

รถไถ (Bulldozer) ซึ่งเรียกตามลักษณะทางกายภาพของตัวรถ ที่มีอุปกรณ์ขนาดใหญ่สำหรับปรับ ไถ หรือเกลี่ยหน้าดิน ติดตั้งไว้ปลายแขนที่ยกขึ้นได้ไม่สูงมากนักทางด้านหน้า ซึ่งอาจเป็นรถล้อยางหรือตีนตะขาบก็ได้ รถประเภทนี้สามารถร่วมงานรับถมดินได้ ในลักษณะการปรับหน้าดินให้เรียบเสมอกัน

รถพลั่วขุด (Shovel) ลักษณะการขุดดินเป็นการจ้วงหรือตักออกไปทางหน้าตัวรถ ด้วยแขนที่สามารถยกขึ้นได้ในระดับพอสมควร รถประเภทนี้มีทั้งขนาดเหมาะสมกับงานรับถมดินทั่วไป จนถึงมีความสูง/ใหญ่ของตัวรถในระดับตึกหลายชั้น ซึ่งมักใช้ในงานทำเหมืองต่างๆ รวมถึงงานขนาดใหญ่อื่นๆ

แม้การรับถมดินนิยมใช้รถขุดดินแบบตีนตะขาบ ประเภท Trackhoe กันเป็นส่วนใหญ่ แต่ก็อาจมีรถประเภทอื่นเข้ามาร่วมงานด้วย แล้วแต่การเลือกใช้ให้เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่หน้างาน รวมถึงเงื่อนไขการจ้างงาน และอื่นๆ